Çevre ve ekoloji örgütleri, meslek kuruluşları, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, Türkiye’ye plastik atık ithalatının tamamen yasaklanması çağrısında bulundu. 82 kuruluşun imza attığı ortak açıklamada, özellikle Mersin, Adana ve Hatay’ın plastik atıkların oluşturduğu çevresel yük altında bırakılmaması istendi.
Doğu Akdeniz’de artan plastik kirliliğine dikkat çeken çevre ve sivil toplum kuruluşları, Türkiye’nin başka ülkelerden plastik atık kabul eden bir ülke olmaktan çıkarılması çağrısında bulundu.
82 kuruluş tarafından imzalanan ortak açıklamada, Avrupa ülkeleri başta olmak üzere farklı ülkelerden Türkiye’ye getirilen plastik atıkların önemli bölümünün geri dönüşüm amacıyla ülkeye sokulduğu, ancak ayrıştırma, depolama ve işleme süreçlerinde çevreye yayılan plastikler ile geri dönüştürülemeyen atıkların ciddi ekolojik sorunlara yol açtığı savunuldu.
“DOĞU AKDENİZ YENİ BİR PLASTİK ATIK YÜKÜNÜ TAŞIYAMAZ”
Plastik atıkların yalnızca bir atık sorunu olmadığına dikkat çekilen açıklamada, plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastik ve nanoplastiklerin toprağa, yeraltı ve yüzey sularına, deniz ekosistemlerine ve canlılara ulaşarak kalıcı kirlilik oluşturduğu belirtildi.
Doğu Akdeniz’in yoğun sanayi, liman, petrokimya, tarım ve kentleşme baskısı altında olduğu ifade edilen açıklamada, bölgenin yeni bir plastik atık yükünü taşımasının kabul edilemez olduğu vurgulandı.
Açıklamada, Mersin, Adana ve Hatay kıyıları başta olmak üzere Doğu Akdeniz’in denizleri, kıyıları, tarım alanları ve yaşam alanlarının plastik atık ithalatına ve bunun oluşturduğu kirliliğe kurban edilemeyeceği ifade edildi.
Çevre örgütleri, yalnızca denetimlerin artırılmasının yeterli olmayacağını belirterek sorunun kaynağını ortadan kaldıracak şekilde plastik atık ithalatının yasaklanmasını istedi.
KAMU KURUMLARINA 9 MADDELİK ÇAĞRI
Ortak açıklamada, başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili tüm kamu kurumları, yerel yönetimler ve yetkili mercilere çağrıda bulunuldu.
Kuruluşların talepleri şöyle sıralandı:
1- Plastik atık ithalatı yasaklansın: Çevre ve insan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu belirtilen plastik atıkların ülkeye girişine son verilmesi istendi.
2- Doğu Akdeniz plastik atık deposu olmaktan çıkarılsın: Mersin, Adana ve Hatay başta olmak üzere bölgedeki plastik atık işleme ve depolama faaliyetlerinin ekolojik etki ve bölgenin taşıma kapasitesi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi talep edildi.
3- Kaçak ve uygunsuz faaliyetler engellensin: Plastik atıkların doğaya bırakılması, açıkta depolanması ve mevzuata aykırı biçimde işlenmesine karşı etkin denetim yapılması çağrısı yapıldı.
4- Mikroplastik ve nanoplastik izleme programı başlatılsın: Doğu Akdeniz’de toprak, su ve denizlerde düzenli mikroplastik ve nanoplastik ölçümleri yapılması, sonuçların kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılması istendi.
5- Plastiklerin yakılması ve kontrolsüz bertarafı önlensin: Plastiklerin yakılması sonucu ortaya çıkabilecek hava kirleticileri ve toksik bileşiklere karşı etkin denetim yapılması talep edildi.
6- Tarım alanları korunsun: Plastik atık kaynaklı kirliliğin tarım topraklarına, sulama sularına ve tarımsal ürünlere ulaşmasını önleyecek özel bir izleme ve denetim sistemi oluşturulması istendi.
7- Deniz ve kıyı ekosistemleri korunsun: Plastik atıkların denizlere ve kıyılara ulaşmasını önlemek amacıyla limanlar, sanayi tesisleri, atık tesisleri ve dere ağızlarında sürekli denetim yapılması çağrısı yapıldı.
8- Atık ithalat politikası yeniden düzenlensin: Türkiye’nin başka ülkelerin plastik atıklarını kabul eden bir ülke olmaktan çıkarılması, atığın kaynağında azaltılması ve geri dönüştürülmesi ilkesinin esas alınması istendi.
9- Bağımsız bilimsel izleme mekanizması oluşturulsun: Üniversiteler, meslek odaları, bilim insanları, yerel yönetimler ve çevre örgütlerinin katılımıyla Doğu Akdeniz Plastik Kirliliği İzleme Kurulu oluşturulması talep edildi.
“DOĞU AKDENİZ PLASTİK ATIK ÇÖPLÜĞÜ DEĞİLDİR”
Ortak açıklamada, Doğu Akdeniz’in denizi, kıyıları, tarım alanları, yeraltı ve yerüstü su varlıkları, ormanları, sulak alanları ve canlı çeşitliliğiyle gelecek kuşakların da ortak yaşam alanı olduğu vurgulandı.
Ekonomik kazanç gerekçesiyle başka ülkelerin plastik atıklarının Türkiye’ye taşınmasının ve bunun oluşturduğu çevresel yükün Doğu Akdeniz halkına bırakılmasının kabul edilemeyeceği belirtilen açıklamada, atığın kaynağında azaltılması ve üretimin düşürülmesi yerine başka ülkelere gönderilmesinin çözüm olmadığı ifade edildi.
Açıklamada şu çağrıya yer verildi:
“Plastik atık ithalatını yasaklayın. Doğu Akdeniz’i plastik atık deposu olmaktan çıkarın. Mikroplastik ve nanoplastik kirliliğini düzenli olarak izleyin. Denizlerimizi, kıyılarımızı, sularımızı, toprağımızı ve tarım alanlarımızı koruyun. Plastik atık tesislerini etkin ve bağımsız biçimde denetleyin. İthal edilen plastik atıkların miktarını ve kaynağını kamuoyuna açıklayın. Plastik kirliliğine karşı bölgesel ve bütüncül bir eylem planı hazırlayın.”
Çevre ve sivil toplum kuruluşları, yetkili kurumları artık yalnızca söz vermek yerine somut ve bağlayıcı adımlar atmaya çağırdı.
Açıklama, “Doğu Akdeniz plastik atık çöplüğü değildir! Plastik atık ithalatı yasaklansın! Denizimizi, toprağımızı, suyumuzu ve geleceğimizi koruyalım!” ifadeleriyle sonlandırıldı.
82 KURULUŞ ÇAĞRIYA İMZA ATTI
Ortak çağrıya imza atan kuruluşlar arasında Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE), Mersin Çevre Platformu, Mersin Çevre ve Doğa Derneği, Erzin Çevre Koruma Derneği, Erzin Gönüllüleri Derneği, İskenderun Çevre Koruma Derneği, Antakya Çevre Koruma Derneği, Adana Çevre ve Tüketiciyi Koruma Derneği (ÇETKO), Anamur Çevre Platformu, Mersin Tabip Odası, Türkiye Çevre Platformu, Batman Çevre Gönüllüleri Derneği, İç Anadolu Çevre Platformu, Niğde Çevre Eğitim Kültür Derneği, Batman Çevre Platformu, Meşe Derneği, Ata Tohum Takas Derneği, Sinop Nükleer Karşıtı Platform, Sinop Kent Hakları Derneği, Çine Yaşam Platformu, Van Çevder, Malatya Çevre Platformu, Söke Çevre Platformu, EGEÇEP, Bergama Çevre Platformu, Kocaeli Çevre Savunması, Munzur Çevre Derneği, Eskişehir Çevre Derneği, Taşeli Platformu, Güllük Körfezi Dayanışması, Issos Mahalle Meclisi Derneği, Samandağ Ekoloji Platformu, Silifke Çevre Platformu, Latmos Platformu, TİP Mersin İl Örgütü, Muğla Çevre Platformu, Batı Antalya Çevre ve Kültür Platformu, İklim Adaleti Koalisyonu, Ekoloji Birliği, Mezopotamya Çevre Ekoloji Platformu, Tekirdağ Kent Konseyi, Uluslararası Çevre Gazetecileri Derneği, Balıkesir Çevre Platformu, DİSK Mersin Şubesi, İnsan Hakları Derneği Mersin Şubesi, Validebağ Gönüllüleri Derneği, Ayvalık Tabiat Platformu, Mersin Çocuk Hakları Derneği, Emek Partisi Mersin İl Örgütü, Salda Gölü Koruma Derneği ve çok sayıda çevre ve sivil toplum kuruluşu yer aldı.
